In de 12e eeuw wilde graaf Withier van Rethel een abdij stichten op zijn landerijen. Hij deed een beroep op de abdij van Loroy (in het departement Cher): twaalf monniken onder leiding van abt Roger, een cisterciënzer van Engelse afkomst, kwamen aan op het immense landgoed dat de graaf had nagelaten. Roger koos een afgelegen vallei omringd door talrijke bronnen en stichtte er in 1148 of 1154 de nieuwe abdij die hij Esland noemde. Deze grote watervoorraad was een belangrijke factor bij de keuze van de monniken. De cisterciënzers (een kloosterfamilie gesticht door Sint Bernardus van Clervaux) waren experts in waterbeheer. Ze groeven kanalen en bouwden dijken door gebruik te maken van de natuurlijke helling van het land, waardoor watervallen ontstonden die de graanmolens deden draaien en de smeedhamers aandreven: een uitkomst voor de lokale economie! Helaas overleefde de abdij de Revolutie en de industriële omwentelingen van de 19e eeuw niet.